Ճամփորդություն դեպի Թաիրովի միջնակարգ դպրոց և Ղուկասավան գյուղ

Հինգշաբթի օրը 4-5 դասարանցիներից մի քանիսը, որոնց մեջ նաև ես էի գնացել եինք Թաիրովի միջնակարգ դպրոց։Առաջին հերթին մի փոքր շրջեցինք դպրոցով, հետո մասնակցեցինք երեխաների դասին, որը Խաչատուր Աբովյանի մասին էր։Ծանոթացանք նրա կենսագրությանը, կարդացինք մի քանի առակներ և վերջ։Հետո այդ դպրոցի հետ ունեցանք շախմատային ընկերական հանդիպում, որում հաղթեց ընկերությունը, իսկ իմ մասին կասեմ, որ ես երկու խաղ խաղացի և երկուսնել ավարտվեց իմ հաղթանակով։Հետո նրանց հրաժեշտ տալուց և որպես հիշատակ նկարվելուց հետո գնացինք Ղուկասավան Հրազդան գետի ափ։Այնտեղ կազմակերպեցինք գետի մաքրման աշխատանք, բայց աղբն այնքան շատ էր, որ աշխատանքը թերի մնաց։Իսկ ես և իմ դասարանի տղաները որոշեցինք որպես հիշատակ նաև Հրազանի ափից մի տոպրակ դաղձ հավաքեցինք, որ ամեն առավոտ թեյ խմենք ու Հրազդանի օդը զգանք։Հետո վերադարձանք դպրոց։

Տարօրինակ մտքեր

Ես մի կարգապահ կատու ունեմ, որը առավոտյան միշտ բարևում է տան անդամներին։

Մի այգեպան կա, որը ապրում է Մակեդոնիայում և միշտ ջրում է իր տունը, որ տունը մաքուր լինի ու շուտ մեծանա։

Անտառում մի այնպիսի արջ եմ տեսել, որը խոսում էր հայերեն, գերմաներեն, ռուսերեն և արջերեն։

Իմ աբովյանական բառարանը

Տուտ-ծայր

Ճոլոլակ-ճոճորվել

Ղրաղ-կողք, եզր

Քյալա-գլուխ

Քափ-փրփուր դարձած քրտինք

Բզկտել-պատռել

Բրդել-հրել

Նազելի-նուրբ

Բերկրել-ուրախանալ

Ուռճալ-ուռել, փարթամանալ

Քաղցրամոք-քաղցր

Անդրդվելի-անկոտրում

Ամուհի-անզուսպ

Առակներ Երկրի տոնի մասին

Առակ հպարտ ծառի մասինՄի այգում մայրի էր աճում: Ամեն տարի այն ավելի ու ավելի էր մեծանում՝ դառնում ավելի վեհ ու գեղեցիկ:

Նրա փարթամ սաղարթախիտ տերևները վեր էին խոյանում իրեն շրջապատող ծառերից և ստվեր նետում դրանց վրա: Սակայն որքան նա աճում էր ու վեր բարձրանում, այնքան ուժգնանում էր նրա մեջ անսահման գոռոզությունը:

Արհամարհանքով նայելով շուրջը՝ մեկ օր նա հրամայում է.

— Հեռացրեք աչքիցս այն խղճուկ պնդուկի ծառը:

Եվ այն արագորեն արմատախիլ են անում և հեռացնում:

— Ազատեք ինձ այս անտանելի թզենու հարևանությունից: Այն ձանձրացնում է ինձ իր հիմար տեսքով,- հրամայում է մի օր քմահաճ մայրին և թզենուն անմիջապես հեռացնում են:

Ինքն իրենից գոհ մայրին հպարտորեն թափահարում է իր փարթամ տերևները և շարունակ բողոքում իրեն շրջապատող ծառերից.

— Ինձ շրջապատող տարածքից հեռացրեք այդ հին տանձենիներն ու խնձորենիները,- ծառերը կտրվում են ու խարույկի փայտի վերածվում:

Եվ այդպես անհանդուրժող մայրին հրամայում է կտրել բոլոր իրեն շրջապատող ծառերը՝ դառնալով այգու միակ ու լիիրավ տերը: Սակայն պարտեզի նախկին գեղեցկությունից ոչինչ չի մնում, միայն կոճղեր:

Եվ մեկ օր ուժեղ փոթորիկ է սկսվում: Հպարտացած մայրին ամեն կերպ փորձում է չթեքվել՝ հսկա արմատներով կառչելով հողից: Սակայն քամին, իր ճանապարհին չհանդիպելով այլ ծառերի, առանց որևէ խոչընդոտի հարձակվում է միայնակ կանգնած գեղեցիկ ծառի վրա և անխնա կոտրատում այն: Վերջիվերջո, տանջված ու ուժասպառ մայրին այլևս չի կարողանում դիմակայել քամու կատաղի հարվածներին, ճաքում է և գետնին տապալվում:

Լեոնարդո Դա Վինչի

Հետազոտում եմ Արագածոտնի մարզը

Տիգրան Պետրոսյան

Տիգրան Պետրոսյանը (մականունը`   Երկաթե Տիգրան) ծնվել է 1929թ. հունիսի 17-ին Թիֆլիսում: Շախմատ խաղալ սկսել է 8 տարեկանից: Հաճախել է տեղի շախմատի դպրոցը:
Շախմատիստի առաջին լուրջ հաղթանակը գրանցվել է 1945թ. Պետերբուրգում կայացած ԽՍՀՄ երիտասարդական առաջնությունում, ուր նա 1-ից 3-րդ տեղերը կիսել է Վասիլչուկի և Ռեշկոյի հետ: 1946թ. Երևանում կայացած 6-րդ հայկական մրցաշարում հաղթող է ճանաչվել:
Այդ տարի Թբիլիսիում կայացած Վրաստանի 7-րդ առաջնությունում Պետրոսյանը հավաքել է հնարավոր 19-ից 12,5 միավոր`   գրավելով երկրորդ տեղը: ԽՍՀՄ Երիտասարդական 5-րդ առաջնությունում Պետրոսյանը կրկին հաստատում է հաղթողի իր տիտղոսը: 1947թ. Հայաստանի առաջնությունում շախմատիստը կիսել է 2-ից 4-րդ տեղերը:
1948թ. Կովկասյան հանրապետությունների մրցաշարում 2-րդ տեղն է գրավել: 1948թ.-ի Հայաստանի առաջնությունում Հենրիկ Գասպարյանի հետ կիսել է առաջին 2 տեղերը: 1949թ. տեղափոխվել է Մոսկվա, ուր մասնակցելով բազմաթիվ մրցաշարերի, մի շարք հաղթանակներ է տարել:
1952թ. Պետրոսյանն արդեն Խորհրդային Միության և միջազգային գրոսմայստեր էր: Այդ տարի էլ հենց ամուսնացել է թարգմանչուհի Ռոնա Ավինեզարի հետ: 1958-1979թթ. ԽՍՀՄ շախմատային ֆեդերացիայի նախագահության անդամ է եղել: 1968-1977թթ. «Սովետսկի սպորտ» թերթի խմբագիրն էր:
1963թ. Տիգրան Պետրոսյանը դարձել է իմաստուն խաղի աշխարհի 9-րդ չեմպիոնը`   հաղթելով Միխաիլ Բոթվիննիկին: 2-րդ անգամ նույն տիտղոսին արժանացել է 1966թ.: «Շախմատային տրամաբանություն» տեսության համար Երևանի պետական համալսարանը 1968թ. նրան թեկնա
Խաղալով ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում՝ 1958-1978թթ. համաշխարհային շախմատային օլիմպիադաների հաղթող է ճանաչվել: Իր վերջին պատմական հաղթանակը տարել է 1981թ. ոչ պակաս հայտնի շախմատիստի`   հայկական ծագումով Գարի Կասպարովի նկատմամբ: Տիգրան Պետրոսյանը մահացել է 1984թ. ստամոքսի քաղցկեղից:

Շարունակել կարդալ “Հետազոտում եմ Արագածոտնի մարզը”

«Զատկի խորհուրդը և խորհրդանիշերը»

ձվիկՔրիստոնյա աշխարհը տոնում է Հիսուս Քրիստոսի հարության օրը` սուրբ Զատիկը: Զատիկ բառը կապ չունի զատիկ կենդանու հետ: Զատիկ նշանակում է զատվել, բաժանվել: Զատիկը Հիսուսի հարության տոնն է, նա զատվել է մեռածներից, այդ պատճառով տոնը կոչվում է զատիկ:

Զատկի խորհրդանիշ ձուն ներկում են կարմիր: Երբ Մարիամ Աստվածածինը ձու է բերում Հիսուսի համար, և տեսնում է , որ նրան խաչել են, լացում է և նրա արցունքներին է խառնվում նաև Հիսուսի արյունը և թափվում է ձվերի վրա:

 Տոնի ամենատարածված խորհրդանիշը ներկված ձուն է: Հիմնականում օգտագործվում է կարմիր գույնը, որպես Քրիստոսի թափած արյան խորհրդանիշ: Իսկ որտեղի՞ց է առաջացել ձու ներկելու սովորույթը:

Ըստ ավանդության` Մարիա Մագդաղինացին Ավետարանը քարոզելու համար մեկնում է Հռոմ: Տիբերիոս կայսեր ներկայանալով` նրան կարմիր ձու է նվիրում, ասելով` Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց:

Գրիգոր Տաթևացու վկայմամբ` Զատկի օրը կարմիր ձու ենք ներկում, քանի որ ձուն օրինակն է ամբողջ աշխարհի, ինչպես որ իմաստուններն են ասում՝ դրսի կեղևը նմանում է երկնքին, թաղանթը` օդի, սպիտակուցը՝ ջրի, դեղինն էր երկիրն է, այսինքն՝ մեջը, իսկ կարմիր ներկելը նշանակում է, թէ ամբողջ աշխարհը մաքրվեց Քրիստոսի արյունով: Եվ մենք կարմիր ձուն մեր ձեռքերի մեջ առնելով՝ հռչակում ենք մեր փրկությունը:

Գինին այն խմիչքն է , որը Հիսուսը խմել է իր աշակերտների հետ և որով թրջել է հացը և բաժանել նրանց:

Չամչով փլավի մեջ բրինձը մարդիկ են , իսկ չամիչը Հիսուսի աշակերտներն են, որոնք պետք է տարածեն Հիսուսի խոսքը:

Զատիկի չամիչով փլավի բրինձը խորհրդանշում է ժողովրդին, իսկ չամիչը` հոգևորականներին:

Խորհրդանիշ է նաև ձուկը, որովհետև Հիսուսը իր աշակերտների հետ նաև ձուկ է կերել:

Պասխա կոչվող թխվածքը նույնպես դնում են զատկի սեղանին, այն խորհրդանշում է Հիսուսի փշե պսակը, այս թխվածքի վրա սովորաբար քունջութ են լցնում , որ փշի տեսք տա:

Զատիկներ

Կարմիր մեջքին սև, ամենից հաճախ յոթ կետեր ունեցող այդ կլորիկ բզեզին, հավանաբար, բոլորդ գիտեք: Բզեզի <զատիկ> անվանումը շատ հին է և կապված է, ըստ երևույթին, այն բանի հետ, որ նա երևան է գալիս զատիկ տոնի օրերին: Ժողովրդի մեջ այն հայտնի է նաև մարիամ բոլոջ, աստծո եզնակ, չալպղոճ և այլ անուններով: Երբ զատիկը վտանգ է զգում, նրա ոտքերի ծալքերում հայտնվում են նարնջագույն հեղուկի կաթիլներ: Այդ հեղուկը շատ անդուր համ ունի և խրտնեցնում ու վանում է բզեզի թշնամիներին:

ladybug_est_tlyuՔչերը գիտեն, որ առաջին հայացքից անվնաս թվացող զատիկը գիշատիչ է: Կարծում եք, թե նա զուր է եռանդով վազվզում  ճյուղերի ու տերևների վրայով: Ամենևին: Նա կեր է փնտրում: Նրա կերը լվիճներն են` մատղաշ բույսերի հյութը ծծող մանր միջատները: Հենց այդ լվիճներին էլ գտնում և խժռում է զատիկը: Նա լավ ախորժակ ունի, օրվա ընթացքում կարող է ուտել մինչև 200 լվիճ: Զատիկի թրթուռն ուտում է գրեթե երկու անգամ ավելի:

Նյութի աղբյուր` Մանկական հանրագիտարան` <Ինչ է, ով է>, էջ 41