Նոթեր Գյումրիից

Ես մարտի 24-ին իմ համադասարանցիների և ընկերների հետ 3 օրով գնացել եմ Գյումի: Ճանապարհին այցելել ենք Արուճի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի։ Եկեղեցին խոնարհված էր, քանի որ գմբեթը չկար և այնտեղ այլևս չեին կատարվում արարողություններ։ Եկեղեցում երգել ենք եկեղեցական երգեր, որոնք մենք սովորել ենք դպրոցում՝ ընկեր Նարինեյի և տիկին Սոֆիայի հետ: Միջավայրի օդն այնքան մաքուր էր, ծառերը կանաչ էին և այդ ամենն ինձ այնքան հարազատ էր, որ իսկույն ճանաչեցի այդ միջավայրի օդն ու բնությունը։

Երբ ժամանեցինք <<Շալե>> հյուրատուն, որտեղ մենք անցկացրեցինք այդ 3 օրը, ճաշեցինք, մի փոքր հանգստացանք և գնացինք հայորդաց տուն, որտեղ մեզ միացան Արևելյան դպրոցի ովորողներն ու ուսուցիչները։ Միասին քայլեցինք Գորկի սադով, որտեղ մենք կատարեցինք միասնական Չարենցյան ընթերցումներ։ Միասին մտանք Սուրբ Ամենափրկիչ և Յոթ վերք եկեղեցիները, որից հետո քայլեցինք Սլոբոդկա փողոցով, տեսանք <<մեր մանկության տանգո>>-ի պատշգամբը։ Այն փլվել էր 1988 թվականի դեկտեմբերյան երկրաշարժի հետևանքով։

Արդեն երկրորդ օրը մենք Իմ Ֆռռիկի արհեստանոց ենք գնացել և տեսել, թե ինչպես են վարպետները գեղեցիկ հնարքներով պտտացնում ֆռռիկը (հոլը)։ Մենք նաև գնեցինք հոլեր, շատերը գնեցին նաև գլուխ կոտրուկ, որի անունն էր <<Տեյմորտակ>>։ Այդ բառը նշանակում է մինչև վերջ։ Խաղի իմաստը՝ հավաքել 1-15 թվերը հերթականությամբ, աճման կարգով։ Հետո գնացինք Ձիթոնցոնց թանգարան։ Այնտեղ տեսանք շատ գեղեցիկ հին իրեր, որոնք Գյումրեցիները օգտագործել են հին ժամանակներում։ Իսկ երեկոյան գնացել ենք Յաղլի հաուս, որ համտեսենք գյումրու յաղլին։ Այն իսկապես համեղ էր։ Իսկ գիշերը մեր հյուրատան տնօրենը՝ ընկեր Անին մեզ համար հետաքրքիր ու զվարճալի խաղ կազմակերպեց, խաղացինք, ֆիլմ նայեցինք և այսքանով ավարտեցինք մեր երկրորդ օրը։ Իսկ երրորդ օրը մեր վերադառնալու օրն էր։ Մինչ մեկնելը մեզ այցելեց ազգագրագետ Կարինե Սահակյանը, ով պատմեց մեզ Զատկի ու Ծառզարդարի մասին։ Վերադառնալուց այցելել ենք ընկեր Անիի կենդանաբուծական ֆերման, որտեղ կային Գամփռներ, Վանակատուներ և մեծ ու փամփլիկ նապաստակներ։ Ճանապարհին մենք մտանք Հառիճավանք և Մաստարա եկեղեցիներ, որից հետո վերադարձանք Երևան։ Շատ հետաքրքիր ու գիտաբնահայրենաերաժշտական 3 օր անցկացրեցինք Գյումրիում։

Моё любимое животное

Mоё любимое животное это гепард. Я люблю этого животного потому что я люблю скорость, а гепард самое быстрое животное в мире. Вот я внизу поставил информацию про гепарда.

 

Гепард

Гепард  — хищное млекопитающее семейства кошачьих, обитает в большинстве стран Африки, а также на Ближнем Востоке. Это единственный современный сохранившийся представитель рода гепардов. Быстрейший из всех наземных млекопитающих: за 3 секунды может развивать скорость до 110 км/ч. Согласно другим данным максимальная скорость гепардов достигает 93 км/ч.

Շարունակել կարդալ “Моё любимое животное”

Ճամփորդություն դեպի Գյումրի քաղաք

Մարտի 23-ին դպրոց պարտեզի 5-րդ և 4-րդ դասարանի սովորողներից մի քանիսով երեք օրով ճամփորդելու ենք Գյումրի: Ես կներկայացնեմ Գյումրու մասին տեղեկություն:

 

Գյումրի

Գյումրին բնակչության քանակով ու մշակութային նշանակությամբ Հայաստանի երկրորդ քաղաքն է, գտնվում է հյուսիսարևմտյան մասում՝ Շիրակի մարզում, Ախուրյան գետի ձախ ափին, Երևանից 126 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը՝ 3626 հա։ 2015 թ. դրությամբ ունեցել է 118 հազար բնակիչ, ծովի մակարդակից բարձր է ավելի քան 1500 մ։ Քաղաքի կարգավիճակ ունի 1837 թ․-ից։

Արևմտյան մասը բարձրադիր է՝ կազմված երկու սեղանաձև բարձունքներից։ Ռելիեֆը հարթավայրային է, քիչ մասնատված, ծածկված 300 — 350 մ հաստությամբ լճագետային ու հրաբխային նստվածքներով։ Կլիման ցամաքային է, համեմատաբար տաք ամառներով ու ցուրտ ձմեռներով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 7 °C է, հունվարինը՝ — 8 °C (նվազագույնը՝ — 35 °C), հուլիսինը՝ 20 °C (առավելագույնը՝ 34 °C)։ Տարեկան տեղումները 500 մմ են։ Գտնվում է 8-9 բալանոց սեյսմիկ գոտում։ Վերջին ուժեղ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1988 թ. դեկտեմբերի 7-ին։ Նախորդ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1926 թ. հոկտեմբերի 22-ին։

Զինանշան և դրոշ

Զինանշանը հաստատվել է 2001 թվականին։ Զինանշանի վրայի պատկերներն ունեն հետևյալ նշանակությունը.

  • Հովազը Բագրատունիների զինանշանն է։ Վերջիններիս նստավայրը եղել է Շիրակի մարզում։
  • Կամարը, Արագած սարը և եկեղեցին արտահայտում են Գյումրի քաղաքին բնորոշ բնության և ճարտարապետական տարրերը։
  • Լուսավորիչի կանթեղ, ըստ լեգենդի Լուսավորիչի կանթեղն այրվում է Արագածի գագաթների միջև։
  • Ուղղալարը խորհրդանշում է արհեստները և ճշտապահությունը։
  • Ցորենի հասկերը խորհրդանշում են լիությունը։
  • Գիրքն ու քնարը հանդիսանում են կրթության ու գիտության, արվեստի ու մշակույթի խորհրդանիշներ։

Կլկլանի (Մուշուրբայի) արձանը

Քաղաքի խորհրդանիշ է համարվում նաև մուշուրբան: 21-րդ դարում գյումրեցիների մոտ սովորություն էր դարձել հյուրերին մուշուրբա նվիրելը (մուշուրբան պղնձե ջրաման է, որի մեջ ջուրը պահում է իր սառնությունը և խմելիս կլկլոց է լսվում, որի համար էլ անվանում են կլկլան)։ 2013 թվականին Գյումրիում կանգնեցվել է Մուշուրբայի արձանը։

Ճամփորդություն դեպի Կոշ գյուղ

Այս ամիս մենք գնալու ենք Կոշ գյուղ, ինչպես նաև Կոշի ամրոցն ու եկեղեցին։ Հիմա կներկայացնեմ մեր գնալու վայրերի մասին տեղեկություններ։

Նախ Երևան-Կոշ ճանապարհը google map-ի տվյալներով

Երևան Կոշ

 

Կոշ ամրոց

Արագածոտնի մարզի Աշտարակի տարածաշրջանի Կոշ գյուղից հյուսիս բլրի գագաթին գտնվում է մի ամրոց, որը կրում է Կոշ անունը, այն թվագրվում է 13-րդ դարով։ Ամրոցն ունի ուղղանկյուն, անկյուներով hատակագիծ, կառուցված է մաքուր տաշած տուֆի խոշոր քարերով, իսկ ստորին մասը՝ կոպտատաշ բազալտով։

Կոշ գյուղից հարավ գտնվում է կարմիր տուֆից կերտված խաչքար-հուշարձան 1195 թվականին բարձրությունը 6,8մ։ Ըստ արձանագրության՝ նվիրված է Արագածոտնի գավառը սելջուկյան թուրքերից ազատագրելուն։

 

Կոշ գյուղ

Կոշ, գյուղ ՀՀ Արագածոտնի մարզի Աշտարակ տարածաշրջանի Կոշ համայնքում։ Կոշը գտնվում է մարզկենտրոնից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1250 մ։

Գյուղի բնակչություն

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1978 2001 2004
Բնակիչ 90 163 891 1218 1873 1911 1988 2756 3125

 

Իսկ հիմա Կոշում գտնվող եկեղեցիների մասին

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին (VII դ.) կառուցված է դեղնակարմրավուն և դարչնագույն սրբատաշ տուֆից։ Փոքր, խաչաձև գմբեթավոր հորինվածք է արևելքից՝ կիսաշրջան, մյուս երեք կողմերից՝ ուղղանկյուն թևերով։ Ավագ խորանի երկու կողմերին ավանդատներ են, որոնցից հարավայինն ունի գլանաձև, իսկ հյուսիսայինը՝ խաչվող թաղերով ծածկ։ Գմբեթատակ քառակուսուց անցումը գմբեթի թմբուկին (չի պահպանվել) իրականացված է տրոմպների միջոցով։ Եկեղեցին ունի հարուստ դեկորատիվ հարդարանք։ Ինտերիերը որմնանկարազարդ է։ Համեմատաբար լավ է պահպանվել Քրիստոսի փառաբանության պատկերը բեմի գմբեթարդում։

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցուց արևելք գտնվում են սրբատաշ կարմիր տուֆից կառուցված մատուռի հիմնապատերը, դեպի արևմուտք՝ XIII դարի խաչքարերով հարուստ գերեզմանոց՝ դարչնագույն սրբատաշ տուֆից շինված փոքր մատուռով, իսկ հյուսիս-արևմուտքում՝ միջնադարյան ինժեներական կառույց՝ կոպիտ մշակված բազալտից, կրաշաղախով շինված և ներսից սվաղված ջրամբար։ Այն թաղածածկ է՝ կալունակների վրա նստող երեք թաղակիր կամարներով։ Ներքին չափերն են 4,8 մ X 13,5 մ, բարձրությունը՝ 2,8 մ, պատերի լայնությունը՝ 1,45 մ։ Կոշում գտնվում են միանավ, թաղածածկ Գրիգոր Լուսավորիչ (XIII-XIV դդ.), Սուրբ Գևորգ (XIX դ.) եկեղեցիները, ձիթհան (XVIII դ.)։

 

Տեղեկությունների աղբյուրը՝ Վիքիպեդիա Ազատ հանրագիտարան

Ես իմ անուշ Հայաստանի

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

Առաջադրանքներ

  • Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի’ր:

բար-ծառի առաջին պտուղ

երկաթագիր-հայերեն գրերի հին ձևը

արյունաքամ-արյուն կորցրած

  • Կարդա’ բանաստեղծությունը` դուրս գրելով մակդիրները և բացատրելով դրանք:

 

  • Դուրս գրիր այն բառերը, որոնք միայն այս բանաստեղծության մեջ հանդիպեցիր: Փորձիր բացատրել:

 

  • Առանձնացրու քեզ առավել դուր եկած քառատողը և մեկնաբանիր ընտրությունդ:
  • Դուրս գրիր մի քանի բառակապակցություն և դրանցով նախադասություններ կազմիր:
  • Ընդգծված բառերը փոխարինիր հոմանիշ բառերով: Ի՞նչ փոխվեց. դիտարկիր:
  • Համացանցում փնտրիր և առանձնացրու Մարտիրոս Սարյանի նկարներից մեկը, որն առավել համապատասխանում է բանաստեղծության նկարագրությանը: Հիմնավորի’ր ընտրությունդ:

Լրացուցիչ առաջադրանք

Աղբյուրը`  Արմինե Աբրահամյանի բլոգ

Դուրս գրի՛ր այն արտահայտությունները, որոնք 

Ա. նկարագրում են Հայաստանի բնությունը

Բ. ներկայացնում են նրա մշակույթն ու պատմությունը: