Տպավորություններս եռօրյա դեպի Արատես ճամփորդությունից

Մայիսի 17-ից 19-ը միջին դպրոցի վեցերորդ դասարանցիների մի խումբ մեկնեց Արատես դպրական կենտրոն՝ <<ռազմամարզական ճամբար>> նախագծի շրջանակներում։ Ճանապարհն անցավ շատ ուրախ, հետաքրքիր ու շրջապատված լավ ընկերներով։ Ահա նկար ճանապարհից։

Շարունակել կարդալ “Տպավորություններս եռօրյա դեպի Արատես ճամփորդությունից”

Տպավորություններ յոթ օրյա Ստամբուլից

Դեկտեմբերի 8-ից ուղիղ մի շաբաթ մենք եղել ենք Ստամբուլում։ Ճանապարհը շատ երկար ու հոգնեցնող էր՝ 28 ժամ։ Երբ հասանք տեղ, մեզ դիմավորեցին այն մարդիկ, ում տանը մենք այս մեկ շաբաթը պետք է մնայինք։ Ես մնում էի տիկին Թալինի, պարոն Րաֆֆիի, Լորիի և Այքի տանը։ Նրանք շատ հյուրընկալ,  կրթված մարդիկ էին, որոնք ինձ շատ դուր եկան։ Երբ արդեն նրանց տանն էի, ես մի քիչ հուզվում էի, կարոտում ծնողներիս, բայց երկու օր անց ամեն ինչ լավ էր։ Նրանք ամեն ինչ անում էին, որ ես ինձ լավ զգայի ու լավ տպավորություններով վերադառնայի Հայաստան։ Առաջին օրը ընտանիքներում մնացինք։ Ես ընտանիքիս հետ գնացել էի զբոսանքի։ Ես տեսա, որ թուրքերը ավելի վաղ են զարդարում քաղաքը, քան մենք։


Երկուշաբթի


Երկուշաբթի օրը մենք գնացինք Կարագյոզյան (Գարակոզեան) վարժարան։ Այնտեղ ծանոթացանք ուսուցիչների հետ։ Ծանոթությունից հետո գնացինք վարժարանի հիմնադիր Տիգրան Էֆէնտի Գարակէօզեանի սենյակ, որտեղ մեզ պատմեցին բարերար-հիմնադրի մասին։ Գնացինք նաև նկարչության և արվեստի դասարան, որտեղ պատմում էին Սարգիս Զապունեանի մասին։Հանդիպման ընթացքում մեզ   տվեցին փայտե կտորներ, որպեսզի մենք քաղաք կամ տուն կառուցենք, հետո քանդենք այն և ասենք, թե որն էր քանդելու իմաստը։ Իմ կարծիքով իմաստն այն էր, որ պետք չէ միշտ հետ նայել, պետք է միայն ու միայն նայել առաջ, հաղթահարել ամեն ինչ, ձգտել՝ հասնելու ամեն ինչի ու լինել ժամանակակից։ Հետո մեզ օրապահիկ տվեցին և Կարագյոզյան վարժարանի կողմից նվիրած պայուսակներ։ Մենք դուրս եկանք Ստամբուլով մեր առաջին պտույտին։ Մտանք Թոպկապի պալատ, որտեղ շատ գեղեցիկ բաներ տեսա ու լուսանկարեցի։ Նաև ունեցանք խմբանկար։ Գնացինք նաև Պոլսո պատրիարքարան, որտեղ նույնպես գեղեցիկ իրեր կային, և ես նույնպես լուսանկարեցի։ Մենք մեր երգի ուսուցիչ ընկեր Հասմիկի հետ երգեցինք երգեր։ Հետո էլ վերադարձանք ընտանիքներ, որտեղ ես Լորիի և տիկին Թալինի հետ պատրաստեցի քաղցր պիցցա, որի մեջ կար մաշմելլո, աղի ձողիկներ և Nestle շոկոլադ։ Պատրաստեցինք նաև slimygloop, որը շատ օրիգինալ ստացվեց։


Երեքշաբթի

Երեքշաբթի առավոտյան մենք գնացինք վարժարան։ Վարժարանում երգեցինք մեր սովորած երգերը, պարերգերը։ Դպրոցում նաև թղթերով անիմացիա ստեղծեցինք։ Հետո էլ գնացինք շախմատի դասարան՝ սուդոկուի մրցումի։ Մենք երկու խնդիր լուծեցինք: Ճաշից հետո դուրս եկանք պտույտի։ Առաջինը այցելեցինք Բեշիքթաշի եկեղեցի։ Գեղեցիկ իրեր կային եկեղեցում, որոնք ես լուսանկարեցի։ Հետո գնացինք Դոլմաբահչե պալատ, որն այս ճամփորդության ընթացքում ինձ ամենաշատը դուր եկավ։ Դոլմաբահչեում շատ գեղեցիկ իրեր կային, որոնք ուղղակի հնարավոր չէր չլուսանկարել։ Այնտեղ ներկայացված էին սուլթանի կնոջ, իր և իր մոր սենյակները, որտեղ նրանք հանգստանում էին, ճաշում, քնում և հանրահավաքներ անցկացնում։ Գնացինք նաև թանգարան, որտեղ նույնպես ներկայացված էր սուլթանի տունը։ Հետո գնացինք Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, որտեղ աղոթեցինք, մոմ վառեցինք, երգեցինք ավետիսներ, երգեր ու հետո գնացինք ճաշակելու նրանց ազգային հացը՝ սիմիթը։ Այն շատ համեղ էր։ Հետո մենք նստեցինք ավտոբուս և վերադարձանք ընտանիքներ։ Ընտանիքում խաղացինք մոնոպոլիա։ Խաղը շատ երկար տևեց, բայց վերջում ես հաղթեցի։

Չորեքշաբթի

Չորեքշաբթի օրը մենք նույնպես եղանք Գարակէօզեան վարժարանում։ Այս անգամ մեր օրվա մեծ մասն անցկացրինք այնտեղ:  Երեք ժամ եղանք Զահրատի բանաստեղծությունների վերաբերյալ սեմինարի։ Հետո դուրս եկանք Շիշլիի գերեզմանատուն։ Այնտեղ տեսանք վարժարանի հիմնադիր Տիգրան Էֆէնտի Գարակէօզեանի գերեզմանաքարը և Զահրատի գերեզմանաքարը։ Այդ ընթացքում այնքան խոշոր ու արագ ձյուն էր գալիս, մոտ ցուցամատիս չափ էր ձյան փաթիլի չափը։ Այդպես մրսած գնացինք Mc’donalds: Այնտեղ ճաշեցինք ու կրկին վերադարձանք վարժարան։ Վարժարանում պատրաստեցինք նախակաղանդային ուտեստ Անուշապուրը։ Մենք ծիրանի չիր կտրատեցինք ու հաց թխեցինք։ Ահա այսպես էլ մենք անցկացրեցինք չորեքշաբթին։

Հինգշաբթի

Հինգշաբթի օրը առավոտյան կրկին վարժարանում էինք։ Գնացինք Կենտրոնական դպրոց, որտեղ ժամանել էր մեր ավագ դպրոցի ճամփորդական խումբը։ Քանի որ դպրոցի հենց կողքին եկեղեցի կար, մենք մասնակցեցինք պատարագին։ Այնտեղ աղոթեցինք, մոմ վառեցինք։ Կենտրոնական վարժարանում ճաշելուց հետո մենք այցելեցինք մեծ շուկա։ Այնտեղ գեղեցիկ իրեր կային, բայց մենք ոչինչ չգնեցինք, որովհետև այնտեղ զբոսաշրջիկների համար երեք անգամ թանկ էին վաճառում։ Հետո գնացինք Փարաջանովի  թանգարան։ Իսկ հետո վերադարձանք վարժարան՝ երեկույթի։ Այնտեղ երգեցինք, պարեցինք, Զահրատ արտասանեցինք, ուրախացանք։ Նաև եկավ Ձմեռ պապը և մեզ բաժանեցին կոնֆետներ, որոնց վրա թվեր էին գրված, որոնք վիճակահանության ժամանակ հաղթելիս նվերներ էինք ստանալու։ Ես ստացա ականջօղեր, որոնք Հայաստանում տվեցի մայրիկիս։ Եվ ամենավերջում մենք կերանք մեր պատրաստած անուշապուրը։ Այն ինձ այդքան էլ դուր չեկավ, իսկ միակ բանը, որի համը չէր խառնվել ուրիշ համի՝  նուռն էր։ Այսպես էլ անցկացրինք Հինգշաբթին։

Ուրբաթ

Ուրբաթ օրը ժամանեցինք վարժարան։ Վարժարանում եղանք կենսաբանության կաբինետում։ Այնտեղ ուսումնասիրեցինք տերևի բջիջներ, նաև մանրադիտակով տեսանք ձկների մի փոքր տեսակի, ուսումնասիրում էինք նրա տեսքը շարժումները և այլն․․․ Մենք եղանք նաև Գալաթայի աշտարակին մոտ գտնվող մի առևտրական թաղամաս, որտեղ էլ ես իմ գնումները արեցի։ Ընտանիքիս և ինձ համար գնեցի նվերներ, իսկ հետո արդեն երեկոյան գնացինք կենտրոնական վարժարան, որտեղ էլի երեկույթ էր կազմակերպված։ Էլի երգեցինք, պարեցինք ու ուրախացանք, վերջում էլ ինչպես հինգշաբթի, Ձմեռ պապը եկավ, նվերներ տվեց ու մենք վերադարձանք ընտանիքներ։


Շաբաթ

Շաբաթ օրը մենք շատ ուրախ էինք, որ ևս մեկ օր մնալու ենք Ստամբուլում։ Ես ընտանիքում Այքի հետ մի քիչ խաղացի, որից հետո մենք գնացինք բոուլինգի, իմ ընկերների հետ միասին։ Բոուլինգից հետո գնացինք ռեստորան, և ես փորձեցի թուրքական շաուրման, որը շատ համեղ էր։ Հետո վերադարձանք տուն, խաղացինք տարբեր խաղեր և գիշերը բոլորով դիտեցինք ՙՙՄաուգլիի՚՚ ֆիլմը։ Իսկ կիրակի օրն էլ արդեն վերադարձանք Հայաստան։

Ինձ այս ճամփարդությունը շատ դուր եկավ, սովորեցի և տեսա շատ բաներ և եթե ևս մեկ անգամ այսպիսի բան պլանավորվի, ես անպայման կմասնակցեմ՝ իմանալով, որ Ստամբուլում ունեմ ընտանիք։

Այց Մայր Աթոռ սուրբ Էջմիածին

Միջին դպրոցի 6.2 դասարանի մի քանի սովորողներով և մեր մայրենիի դասավանդող ընկեր Հռիփսիմեի և բնագիտության դասավանդող ընկեր Էմմայի հետ գնացել էինք Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին։ Քանի որ ես ութ տարի ապրել եմ իմ հայրական տանը, ես բազմիցս եմ եղել Մայր Աթոռում և առավել ևս Էջմիածնում։ Մենք մտանք ճեմարան, լսեցինք Հովհաննես սարկավագին։ Մենք խոսում էինք չար և բարի թեմայի շուրջ։ Նա կարդաց մի հատված մանկական աստվածաշնչից, որը վերաբերվում էր չարին ու բարուն։ Հետո մենք <<Հայր մերն >>ասացինք ու դուրս եկանք ճեմարանից։ Մտանք եկեղեցի, աղոթեցինք, մոմ վառեցինք, մի քիչ էլ խաղացինք ու հետ վերադարձանք Երևան։

Նոթեր Գյումրիից

Ես մարտի 24-ին իմ համադասարանցիների և ընկերների հետ 3 օրով գնացել եմ Գյումի: Ճանապարհին այցելել ենք Արուճի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի։ Եկեղեցին խոնարհված էր, քանի որ գմբեթը չկար և այնտեղ այլևս չեին կատարվում արարողություններ։ Եկեղեցում երգել ենք եկեղեցական երգեր, որոնք մենք սովորել ենք դպրոցում՝ ընկեր Նարինեյի և տիկին Սոֆիայի հետ: Միջավայրի օդն այնքան մաքուր էր, ծառերը կանաչ էին և այդ ամենն ինձ այնքան հարազատ էր, որ իսկույն ճանաչեցի այդ միջավայրի օդն ու բնությունը։

Երբ ժամանեցինք <<Շալե>> հյուրատուն, որտեղ մենք անցկացրեցինք այդ 3 օրը, ճաշեցինք, մի փոքր հանգստացանք և գնացինք հայորդաց տուն, որտեղ մեզ միացան Արևելյան դպրոցի ովորողներն ու ուսուցիչները։ Միասին քայլեցինք Գորկի սադով, որտեղ մենք կատարեցինք միասնական Չարենցյան ընթերցումներ։ Միասին մտանք Սուրբ Ամենափրկիչ և Յոթ վերք եկեղեցիները, որից հետո քայլեցինք Սլոբոդկա փողոցով, տեսանք <<մեր մանկության տանգո>>-ի պատշգամբը։ Այն փլվել էր 1988 թվականի դեկտեմբերյան երկրաշարժի հետևանքով։

Արդեն երկրորդ օրը մենք Իմ Ֆռռիկի արհեստանոց ենք գնացել և տեսել, թե ինչպես են վարպետները գեղեցիկ հնարքներով պտտացնում ֆռռիկը (հոլը)։ Մենք նաև գնեցինք հոլեր, շատերը գնեցին նաև գլուխ կոտրուկ, որի անունն էր <<Տեյմորտակ>>։ Այդ բառը նշանակում է մինչև վերջ։ Խաղի իմաստը՝ հավաքել 1-15 թվերը հերթականությամբ, աճման կարգով։ Հետո գնացինք Ձիթոնցոնց թանգարան։ Այնտեղ տեսանք շատ գեղեցիկ հին իրեր, որոնք Գյումրեցիները օգտագործել են հին ժամանակներում։ Իսկ երեկոյան գնացել ենք Յաղլի հաուս, որ համտեսենք գյումրու յաղլին։ Այն իսկապես համեղ էր։ Իսկ գիշերը մեր հյուրատան տնօրենը՝ ընկեր Անին մեզ համար հետաքրքիր ու զվարճալի խաղ կազմակերպեց, խաղացինք, ֆիլմ նայեցինք և այսքանով ավարտեցինք մեր երկրորդ օրը։ Իսկ երրորդ օրը մեր վերադառնալու օրն էր։ Մինչ մեկնելը մեզ այցելեց ազգագրագետ Կարինե Սահակյանը, ով պատմեց մեզ Զատկի ու Ծառզարդարի մասին։ Վերադառնալուց այցելել ենք ընկեր Անիի կենդանաբուծական ֆերման, որտեղ կային Գամփռներ, Վանակատուներ և մեծ ու փամփլիկ նապաստակներ։ Ճանապարհին մենք մտանք Հառիճավանք և Մաստարա եկեղեցիներ, որից հետո վերադարձանք Երևան։ Շատ հետաքրքիր ու գիտաբնահայրենաերաժշտական 3 օր անցկացրեցինք Գյումրիում։

Ճամփորդություն դեպի Հրազդանի ջրամբար, Մարմարիկի ջրամբար, Մաքրավանք/իմ տպավորությունները Հայերեն և Ռուսերեն տարբերակներով

Հայերեն տարբերակ

Երեկ՝ մայիսի 20-ին, արևմտյան դպրոց-պարտեզի 4-րդ դասարանի սվորողների համար կազմակերպվել էլ մեկօրյա ճամփորդություն դեպի Հրազդանի ջրամբար, Մարմարիկի ջրամբար և Մաքրավանք։ Հասանք դպրոց, չմասնակցեցինք ընդհանուր պարապմունքին, այլ հավաքեցինք մեր խումբը, քննարկեցինք մեր իմացած տեղեկությունները վայրերի մասին։ Հետո, երբ ընդհանուր պարապմունքն ավարտվեց,  մենք շարժվեցինք։ Առաջինը գնացինք Հրազդանի ջրամբար, ճանապարհը տևեց մոտ քառասուն րոպե։ Տեղ հասնելուն պես վերցրեցինք մեր բոլոր իրերը և տեղավորվեցինք ափին։ Նախաճաշից հետո տարբեր խաղեր  խաղացինք՝ Ֆուտբոլ, Վոլեյբոլ, գործնագործ և այլ․․․

Հետո գնացինք Մաքրավանք։ Մաքրավանքը 14-րդ դարում կառուցված շինություն էր, բնությունն այնտեղ կանաչ էր, անտառոտ, գեղեցիկ, օդը մաքուր էր, հատկապես՝ անձրևից հետո։ ։ Մտանք վանք և զարմանալին այն էր, որ վանքը գավիթ չուներ, որտեղ հնում չմկրտված մարդիկ հետևում էին արարողությանը։ Աղոթեցինք որ մեր այս  ուսումնական տարվա քննությունների արդյունքները լավ լինեն և մենք փոխադրվենք հաջորդ՝ 5-րդ դասարան։ Մոմ վառեցինք և դուրս եկանք եկեղեցուց և գնացինք Մարմարիկի ջրամբար։ Հետո երբ հասանք Մարմարիկի ջրամբար ուժեղ անձրև տեղաց և մենք միայն հասցրեցինք հինգ-վեց անգամ նկարվել ջրամբարի կողքին։ Հետո հետ վերադառնալու ճանապարհին մի հարմար տեղ գտանք բակային խաղեր խաղալու համար։ Ընկեր Սոնան իր հետ վերցրել էր օղակներ, կոներ, իսկ մենք բերել էինք գնակ և ՛բատմինտոն։ Խաղալուց հետո վերադարձանք Երևան։ Սա շատ հետաքրքիր ճամփորդություն էր։

Русский вариант

Вчера 20-ого мая для учащихся четвёртого класса западной школы был организовано однодневный поход в Разданское водохранилище, водохранилище Мармарика и в Макраванк. С утра мы пропустили общее занятие и собрались нашей группой обсудить информацию об этих местах. Как только общее занятие закончилось мы двинулись в путь. Сперва мы поехали в Разданское водохранилище. Туда мы доехали за 40 минут. Как только мы доехали, нашли хорошее место и с вещами остановились на берегу. После завтрака мы сыграли в разные игры: футбол, волейбол, город за город и т.д.

Потом мы поехали в Макраванк. Макраванк был построен в 14-ом веке. Природа была чистой, зелёной, красивой и леснистой, а воздух был свежим, особенно после дождя. Вошли в монастырь и удивительно было то, что там притвора не было, где в древности некрещеные люди следовали за церемонией․ Мы помолились, чтобы наши результаты экзаменов учебного года были отличные и мы перешли в следующий 5-ый класс. Зажгли свечу и вышли из монастыря. Потом отправились в водохранилище Мармарика. Когда доехали до него начался сильный дождь, и мы только успели несколько раз сфотографироваться возле водохранилища. На обратном пути мы нашли удобное место, где остановились на некоторое время и сыграли в разные игры. Наша учительница взяла с собой коны и кольца, а у нас с собой были мячики и бадминтон. Потом мы вернулись в Ереван. Это было очень интересное путешествие.

Իմ տպավորությունները այսօրվա կանաչ ֆլեշմոբից

Այսօր Մայիսի 10-ին մենք մայրենիի դասի փոխարեն ընկեր Արմինեյի հետ գնացինք կանաչ ֆլեշմոբին մասնակցելու։Կանաչ ֆլեշմոբը նշանակում է, որ պետք է խնամքով վերաբերվել բույսերի նկատմամբ և առողջ պահել նրանց։Ես և իմ դասընկերները միմյանց օգնեցինք։Ջրեցինք տնկեցինք, փորեցինք, խնամեցինք այս գեղեցիկ բույսերը, որովհետև մարդիկ բույսերի շնորհիվ են կարողանում թթվածին շնչել։Այսպիսով մեր կանաչ ֆլեշմոբը շատ ուրախ և հաջող անցավ։

Ճամփորդություն դեպի Կոմիտասի տուն-թանգարան

Ապրիլի 29-ին մեր 4.2 դասարանով ճամփորդեցինք դեպի Կոմիտասի տուն թանգարան։Երբ հասանք մտանք ներս, մեր բաճկոնները կախեցինք, մի փոքր շրջեցինք ներսում, որից հետո գնացինք թանգարան։Մեզ ուղեկցողի հետ շրջանաձև նստեցինք,  ամեն մեկս մեր բառերով, բացատրեցինք, թե ինչ է երաժշտությունը հետո ծանոթացանք շատ-շատ երաժտական գործիքներին նրանք են՝ դափը, մի տարօրինակ աֆրիկական գործիք և այլ․․․

Հետո լսեցինք Մարսիասի և Ապոլլոնի մասին առասպելը։Ես Մարսիասն էի, իսկ Ապոլլոնը մեր դասարանի Մարջանյան Տիգրանը։Շատ հետաքրքիր առասպել էր, բայց այն ավարտվեց տխուր վերջաբանով։Եվ վերջում ամեն մեկս մի երաժշտական գործիք ստանալով փորձեցինք նրանց հնչյունները և ես ու Տիգրանը լինելով առասպելի հերոսները իրավունք ստացանք փորձել այդ աֆրիկական տարօրինակ գործիքից և շատ հիացանք մենք այդ գործիքից։Այդպես մենք վերադարցանք դպրոց շատ տպավորված և լավ տրամադրությամբ։