Ֆիզիկա․ դաս 10

Թեման.

Մեխանիկական շարժում:Շարժման հարաբերականություն:Նյութական կետ:Շարժման հետագիծ:Ճանապարհ:

Լաբորաորիայում ՝մի քանի փորձեր«Մեխանիկական շարժում:Շարժման հարաբերականություն»: 

Քննարկվող հարցեր.

1.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում։

Մեխանիկական շարժումը դա մի մարմնի նկատմամբ մեկ այլ մարմնի դիրքի փոփոխությունն է։

2.բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ

Մեքենայի շարժումը տների նկատմամբ։
Փուչիկի վեր թռչելը մարդկանց նկատմամբ։
Բաժակի ընկնելը սեղանի նկատմամբ։

3.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

Հաշվարկման մարմինն այն է, ինչի նկատմամբ կատարվում է մեկ այլ մարմնի դիրքի փոփոխությունը։

4.Ինչն են անվանում նյութական կետ

Նյութական կետն այն է, որը կարելի է անտեսել հաշվարկում անելու ժամանակ։

5.Որ դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ,.որ դեպքում՝ոչ

Մարմինը նյութական է այն ժամանակ, երբ հետազոտության մեջ նրա դերը այդքան էլ կարևոր չէ, և նյութական չէ այն ժամանակ, երբ փորձի ժամանակ այդ մարմինը կարևոր դեր ունի։

6.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ։

Շարժման հետագիծը դա այն գիծն է, որով տվյալ հաշվարկման համակարգում շարժվում է մարմինը

7.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ

Մարմնի անցած ճանապարհը դա նրա սկզբնական և վերջնական դիրքերի միջև եղած հեռավորությունն է։

8.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Ֆիզիկա դաս 11

1.Որ մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը:

Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմինը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում անցնում է հավասար ճանապարհներ, կոչվում է հավասարաչափ շարժում։

Բանաձևը՝ S=vt

2.Ինչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

կմ/ժ

3.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

արագություն։շարժման ժամանակ=շարժվող մարմնի անցած ճանապարհ

4.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

5.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:

ճանապարհ։արագություն=ժամանակ

6.Ինչպես է շարժվում մարմինը,եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում

Մեխանիկական շարժմամբ

7.Որ երևույթն է կոչվում իներցիա

Իներցիան մարմնի քաշի հաշվին շարժումն է։

8.Ինչու է վտանգավոր թռչել շարժվող ավտոբուսից

9.Շրջապատից մեկուսացված մարմինը կփոխի իր արագությունը,թե ոչ:

Ոչ, քանի որ նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդի։

Ֆիզիկա առաջադրանքներ գրքից

Է․Ղազարյանի գրքից էջ166-ից խնդիր 12-ից մինչև 27-ը

12. Որքա՞ն է նկարում պատկերված քանոնի բաժանման արժեքը։

15-14=1
1:10=0,1

13.Մետաղալարի 30 գալարանոց փաթույթի երկարությունը 30 մմ է (տես նկարը)։ Որքա՞ն է մետաղալարի տրամագիծը:

Պատ․՝ 1

14.Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանում պարունակվող հեղուկի ծավալը։

37,5 սմ 3

15.Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանի չափման սահմանը։

50սմ 3

16.Որքա՞ն է նկարում պատկերված չափագլանի սանդղակի բաժանման արժեքը։

250-200=50
50:10=5

17.Ինչպե՞ս կարելի է որոշել կոտորակի մեկ հատիկի ծավալը եթե տրված են չափանոթ, կոտորակներ և ջուր։

Չափագլանի մեջ լցնում ենք ինչ որ չափով ջուր, այնուհետև այն բաժանում ենք մինչև ծավալ ցույց տվող ցուցանիշը գտնվող կոտորակների վրա։

18.Նշված ծավալները դասավորեք նվազման կարգով՝ 30մլ, 450սմ3, 2.5լ, 0.3դմ3

450 սմ3, 0,3 դմ3 , 2.5լ, 30մլ

19.Ջրով լիքը լցված ջրթափ անոթի մեջ խորասուզել են երկրաչափական անկանոն ձև ունեցող մարմին։ Գտեք ջրթափ անոթի ծորակի տակ դրված չափանոթի սանդղակի բաժանման արժեքն ու մարմնի ծավալը։

Ջրթափ անոթի ծորակի տակ դրված չափանոթի սանդղակի բաժանման արժեք՝ 450սմ3
Հետևաբար մարմնի արժեքը նույնպես 450սմ 3 է

20.Որքա՞ն է նկարում պատկերված ջերմաչափի ցուցմունքը և սանդղակի բաժանման արժեքը։

Սանդղակի բաժանման արժեքը՝ 40-30=10
10:10=1
Ցուցմունքը՝ 24C o

21.Ի՞նչ արժեք է ցույց տալիս նկարում պատկերված վայրկենաչափը։ Որքա՞ն է սանդղակի բաժանման արժեքը:

55-50=5
5:5=1
Ցույց տվաց արժեքը՝ 48վ

22.Ի՞նչ արժեք է ցույց տալիս նկարում պատկերված արագաչափը, և որքա՞ն է սանդղակի բաժանման արժեքը։

120-80=40
40:4=10
Ցույց տրված արժեքը՝ 50կմ/ժ

23.Որքա՞ն են բժշկական երմաչափի չափման նվազագույն և առավելագույն սահմանները և սանդղակի բաժանման արժեքը։

Նվ․ սահման՝ 34Co
Առ․ սահման՝ 42Co

24.Հաշվեք նկարում պատկերված մարմնի ծավալը մ3-ով։

3*3*4=36մ3

25.Սենյակի երկարությունը 5մ է, լայնությունը՝ 4մ, բարձրությունը՝ 3մ։ Որոշեք սենյակի ծավալը։

5*4*3=60մ3

26.Ժամանակի չափման ի՞նչ միավորներ գիտեք։

Վայրկյան, միլիվայրկյան, միկրովայրկյան, րոպե, ժամ․․․

27.Գիշերն օդի ջերմաստիճանը եղել է -6oC, իսկ ցերեկը՝ +4oC: Քանի՞ աստիճանով է փոխվել ջերմաստիճանը։

10

Ֆիզիկա դաս 5-6

1.Որոշեք ձեր տան սենյակային և բժշկական ջերմաչափերի բաժանման արժեքները և գրանցեք ցուցմունքները։

Սենյակային ջերմաչափ- 40 և 50oC

50-40=10

10:10=1

Բժշկական ջերմաչափ- 41 և 42oC

42-41=1

1:10=0,1

2.Տանը չափաժապավենով չափեք ձեր ճաշասենյակի լայնությունն,երկարությունը և  հաշվեք սենյակի մակերեսը:

Երկարություն-3.40մ

Լայնություն-2.20մ

Մակերես-3.40*2.20=7.48մ2

a*b=s

Երկարությունը նշանակեք  a -տառով,

Լայնությունը՝   b- տառով

մակերեսը ՝S -տառով

Ֆիզիկա; առաջադրանքրեր գրքից

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից

էջ29-ից մինչև էջ30-ը

էջ․ 29

Վարժ․ 8․ Հեղուկի ծավալի որոշումը չափագլանի միջոցով։

Տարբերակ 1

I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել նկարում պատկերված չափագլանով․

1. 1000մլ

2. 100մլ

3. 250մլ

4. 10մլ

II․ Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր մեկ բաժանման արժեքը․

1. 5մլ

2. 2մլ

3. 10մլ

4. 50մլ

III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը․

1. 60

2. 165

3. 940

4. 76

Տաբրեբակ 2

I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել նկարում պատկերված չափագլանով․

1. 1000մլ

2. 100մլ

3. 250մլ

4. 10մլ

II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը․

1. 5մլ

2. 2մլ

3. 10մլ

4. 50մլ

III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը․

1. 60մլ

2. 165մլ

3. 940մլ

4. 75մլ

Տարբերակ 3

I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել նկարում պատկերված չափագլանով․

1. 1000մլ

2. 100մլ

3. 250մլ

4. 10մլ

II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը․

1. 5մլ

2. 2մլ

3. 10մլ

4. 50մլ

III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը․

1. 60մլ

2. 165մլ

3. 940մլ

4. 75մլ

Տարբերակ 4

I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել նկարում պատկերված չափագլանով․

1. 1000մլ

2. 100մլ

3.250մլ

4.10մլ

II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը․

1. 5մլ

2. 2մլ

3. 10մլ

4. 50մլ

III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը․

1. 60մլ

2. 165մլ

3. 940մլ

4. 75մլ

Դիտումներ և փորձեր:Ֆիզիկական մեծություններ:Ֆիզիկական մեծությունների չափումը:Չափման սխալ:

1.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին:

Դիտումներով և փորձերով։

2.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից

Փորձով կարելի է հասկանալ և բացահայտել նույնիսկ կարճատև երևույթները։

Դիտման և փորձի տարբերությունը նրանում է, որ փորձերը հնարավորություն են տալիս նույն պայմաններում բազմիցս կրկնելու ուսումնասիրվող երևույթը և հատուկ սարքերով կատարելու համապատասխան չափումներ, իսկ դիտման միջոցով այս ամենն անելը հնարավոր չէ։

4.Ինչ է վարկածը

Վարկածը ուսումնասիրվող երևույթի նախնական բացատրությունն է։

5.Ինչ է օրենքը

Օրենքները հայտնաբերվում են բնության երևույթների մասին դիտումների և փորձերի միջոցով ստացած տվյալները ընդհանրացնելով, իսկ նրանք բացահայտում են բնության տարվեր երևույթների միջև կապերը, բացատրելով դրանց պատճառները։ Այսպիսով օրենքը ընդունված կարգ է, որին պետք է հետևել ինչ որ փորձեր և ուսումնասիրություններ անելուց, և ընդհանրապես, այն օգտագործվում է ոչ միայն ֆիզիկայում, այլև ամենուր։

6.Ինչ է  ֆիզիկական տեսությունը

Ֆիզիկական տեսությունը ֆիզիկական երևույթների որոշակի խմբի գիտելիքների ամբողջությունն է։

7.Ֆիզիկական մեծությունների չափումներ,չափումների դերը գիտության մեջ

Գիտության մեջ չափումները ունեն շատ մեծ դեր, օրինակ՝ երբ պետք է գտնենք երկու գալակտիկաներ ի միջև հեռավորությունը, պետք է այն որոշենք չափումներով։

8..Ինչ է նշանակում չափել որևէ ֆիզիկական մեծություն:

Ֆիզիկական մեծությունը չափելը նշանակում է համեմատել այն տվյալ երևույթի ընդունված չափման միավորի հետ։

9.Երկարության հիմնական և այլ  միավորները: Չափման գործիք:

Չափման գործիք՝ քանոն, մետր։

Երկարության միավորներ՝ միկրոմետր, նանոմետր, միլիմետր, սանտիմետր, դեցիմետր, մետր, կիլոմետր, մղոն և այլն։

10.Ինչ չափիչ սարքեր եք ճանաչում: Թվարկեք:

Ժամացույց, վայրկենաչափ, քանոն, մետր, արագաչափ, բժշկական ջերմաչափ, սենյակային ջերմաչափ, տոնոմետր։

11.Այդ սարքերը ինչ ֆիզիկական մեծություններ են չափում

Ժամանակ, երկարություն, արագություն, ջերմություն և ճնշում։

12.Ինչ է չափիչ սարքի սանդղակ։

Չափիչ սարքի սանդղակը բաժանումներն են, իրենց մոտ նշված թվանշաններով։

13.Որն է չափիչ սարքի չափման սահմանը։

Սարքի չափման սահմանը չափիչ սարքի սանդղակի ամենամեծ արժեքն է։

14.Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք։

Սանդղակի բաժանման արժեք անվանում են երկու հարևան գծիկների միջև հեռավորությանը։

15.Ինչից է կախված չափման սխալը

Աջքի և չափիչ սարքի դիրքից։

Բնությունը և ֆիզիկան:Ֆիզիկայի ուսումնասիրման առարկան:Ֆիզիկական երևույթներ: Դիտումներ և փորձեր

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը

Ֆիզիկան գիտություն է, որը ուսումնասիրում է շրջակա միջավայրը, բնությունը, նաև ուսումնասիրում է բնության արտասովոր աղետները և այլն․․․

2.որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը

Ֆիզիկայի առաջնային խնդիրը տիեզերքի տարրական բաղկացուցիչ մասնիկների և նրանց փոխազդեցության բնութագրումն է, ինչպես նաև այդ հիմնարար սկզբունքների հիման վրա այլ ֆիզիկական համակարգերի վերլուծությունը։

3.ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է բնության հիմնարար օրենքները, փորձում է բացատրել դրանց տարբեր դրսևորումները։

4.քննարկել  ինչ է բնությունը

5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով

Բնության երևույթ ասելով հասկանում եմ այն, ինչ կատարվում է մեր շուրջը։

6.բերել ֆիզիկական երևույթների օրինակներ

սառույցի հալվելը, ջրի եռալը, ջրի սառելը, մոմի հալվելը, ապակու կոտրվելը․․․

7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները

Ջերմային, ձայնային, լուսային, մագնիսական, մեխանիկական, էլեկտրական

8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը:Բերեք օրինակներ

Գոյություն ունեցող ցանկացած մարմին կոչվում է ֆիզիկական մարմին։

Օրինակ՝ հեռախոս, համակարգիչ, բաժակ, ափսե, գդալ և այլն․․․

9.ինչ է նյութը: Բերեք օրինակներ:

Նյութից պատրաստված են մեզ շրջապատող առարկաները՝ ֆիզիկական մարմինները։ Օրինակ՝ ապակե բաժակ, փայտե սեղան, երկաթե սուր․․․

10.ինչ է մատերիան

Մատերիան ֆիզիկայի հիմնական հասկացություններից մեկն է, ընդհանուր տերմին, ժամանակի և տարածության պարունակության բազմություն, որն ազդում է նրա հատկությունների վրա։ Հանդիսանում է ֆիզիկայի ուսումնասիրման առարկա, որտեղ դիտարվում է որպես գիտակցությունից անկախ օբյեկտիվ իրականություն։

1.Որն է ֆիզիկական մեծություն

 1.վայրկյանը  2.ատոմը

 3.թռիչքը  4.սնդիկը

2. Որն է ջերմային երևույթը

1.կապարի հալվելը 2.որոտը

3.գնդի գլորվելը 4.աղավնու թռիչքը

3.Որն է  մեխանիկական երևույթը

 1.ջրի եռալը   2.որոտը

 3. կայծակը   4.ճոճանակի տատանվելը

 4.Որն է  ձայնային երևույթը

  1.լամպի թելիկի շկացումը   2.մարմնի անկումը

  3.տերևների սոսափյունը       4.մոլորակի շարժումը

5.Որն է էլեկտրական երևույթը

  1.արձագանքը   2.էլեկտրոսալիկի տաքանալը

  3.նետի թռիչքը 4.մարմնի լողալը

6.Որն է լուսային երևույթը

   1.ամպերի շարժվելը          2.որոտը

  3.աստղերի առկայծումը     4.արտույտի երգելը